ಕಲ್ಪ ಮೀಡಿಯಾ ಹೌಸ್ | ಭರಮಸಾಗರ | ವರದಿ : ಮುರುಳೀಧರ್ ನಾಡಿಗೇರ್
ಚಿತ್ರದುರ್ಗ (Chitradurga) ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭರಮಸಾಗರ (Bharamasagara) ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷದ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ನವರಾತ್ರಿಯ ಕೊನೆಯ ದಿನವಾದ ವಿಜಯದಶಮಿಯಂದು ವಿಪ್ರ ಸಮಾಜದ ಸದಸ್ಯರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ ವಿಜಯದಶಮಿ (Vijayadashami) ಆಚರಿಸಿದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 125 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ಪುರಾತನ (Shami Tree) ಶಮೀವೃಕ್ಷಕ್ಕೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಬನ್ನಿ ಮುಡಿಯುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.
ನವರಾತ್ರಿ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ವಿಶೇಷ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ವಿಜಯದಶಮಿ ಹಾಗೂ ಶಮೀವೃಕ್ಷದ ಆರಾಧನೆಗೂ ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ವಿಜಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಶಮಿ (ಬನ್ನಿ) ವೃಕ್ಷವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಬನ್ನಿಯನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪದ್ಧತಿ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಶಮೀವೃಕ್ಷದ ಮಹತ್ವ
ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಶಮೀವೃಕ್ಷದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಸಾರುವ ಹಲವು ಕಥೆಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಶಮೀಕಾ ಮತ್ತು ಮಂದಾರ ದಂಪತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಥೆಯೂ ಒಂದು. ಭೃಶುಂಡಿ ಮುನಿಯ ಶಾಪದಿಂದ ಶಮೀಕಾ ಶಮೀವೃಕ್ಷವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಮಂದಾರನು ಮಂದಾರ ವೃಕ್ಷವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಗಣಪತಿಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಶಾಪ ವಿಮೋಚನೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಬನ್ನಿಯನ್ನು ಬಂಗಾರವೆಂದು ಕರೆಯುವುದೇಕೆ?
ಬನ್ನಿ ಪತ್ರೆಯನ್ನು ಬಂಗಾರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸುವುದರ ಹಿಂದೆ ಕೌಸ್ತ ಮತ್ತು ರಘುರಾಜನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯಿದೆ. ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಕೌಸ್ತನು ರಘುರಾಜನ ನೆರವು ಕೋರುತ್ತಾನೆ. ರಾಜನು ಕುಬೇರನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಾಗ ಶಮೀವೃಕ್ಷದ ಎಲೆಗಳು ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾದವು ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಆ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆಗೆ ಬಳಸಿದ ಬಳಿಕ ಉಳಿದವುಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಶಮೀವೃಕ್ಷದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಬಂಗಾರಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಬೆಳೆದುಬಂದಿದೆ.
ಶಮೀವೃಕ್ಷವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವದ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ತೊಗಟೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಪಾರಂಪರಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಈ ಮರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವವಿದೆ.
Chitradurga : ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯ
ಭರಮಸಾಗರದ ಶ್ರೀ ಆಂಜನೇಯ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಸುಮಾರು 110 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಗ್ರಾಮದ ವಿಪ್ರ ಸಮಾಜದ ಸದಸ್ಯರು ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ ನವರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ವಿಜಯದಶಮಿ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಪ್ರ ಕುಟುಂಬಗಳಿದ್ದ ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಸಮುದಾಯದವರೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಜೀವನೋಪಾಯದ ನಿಮಿತ್ತ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿವೆ. ಆದರೂ, ಶ್ರೀ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮದೇವತೆ ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಂಬಿಕೆಯ ಆಶೀರ್ವಾದದೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಮರೆಯದೆ ಮುಂದುವರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಗ್ರಾಮದ ಹಿರಿಯರು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ 5–6 ವಿಪ್ರ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹಿರಿಯರು ಹಿಂದಿನಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಬಿಡದೆ ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ವಿಶೇಷ.
ಹಬ್ಬದ ಮರುದಿನ ದನಿಷ್ಠಾ ನಕ್ಷತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಂತೆ ಶಮೀವೃಕ್ಷಕ್ಕೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಮೊಸರನ್ನವನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಪ್ರಸಾದ ವಿತರಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಇದೆ. ಈ ವರ್ಷ ಅನಿವಾರ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಅಡಚಣೆಗಳು ಎದುರಾದರೂ, ಶಮೀವೃಕ್ಷದ ಪೂಜೆ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಪ್ರದಾಯ ಉಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರ ಪಾತ್ರ
ಈ ವರ್ಷದ ವಿಜಯದಶಮಿ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮದ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಮಲ್ಲಾರಿರಾವ್, ನಾಗಭೂಷಣರಾವ್, ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭರಾವ್, ಶೇಷಗಿರಿರಾವ್, ಶ್ರೀಪಾದ ಭಟ್ಟ ಸೇರಿದಂತೆ ಆನಂದ, ವಿಜಯಕುಮಾರ್, ಚಂದ್ರಶೇಖರ್, ಮುರುಳೀಧರ್, ವಿನಾಯಕ, ವಿಕ್ರಂ ಹಾಗೂ ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರು ಭಾಗವಹಿಸಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
ಆಧುನಿಕ ಜೀವನದ ಒತ್ತಡಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಇಂತಹ ಆಚರಣೆಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ, ಕುಟುಂಬದ ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಭರಮಸಾಗರದ ವಿಪ್ರ ಸಮಾಜವು ಪುರಾತನ ಶಮೀವೃಕ್ಷದ ಆರಾಧನೆಯ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೂ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.
ಸುದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಜಾಹೀರಾತಿಗಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ: Whatsapp: 9008761663, 9481252093 – info@kalpa.news
