ಕಲ್ಪ ಮೀಡಿಯಾ ಹೌಸ್ | ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ : ಅನಿರುದ್ಧ ವಸಿಷ್ಠ ಎಸ್.ಆರ್., ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕರು |
ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ ಮತ್ತು ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ-2047 ಗುರಿಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ದೇಶಕ್ಕೆ ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಭದ್ರತೆ ಈಗ ಕೇವಲ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸುಧಾರಣೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಭದ್ರತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿರ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಹೂಡಿಕೆ ಸ್ನೇಹಿ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಖನಿಜ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆ (MMDR Act) ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ–2026 ಮಹತ್ವದ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.
ಭಾರತದ ಖನಿಜ ಭದ್ರತೆ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದ ವಿಷಯವಲ್ಲ; ಅದು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಭದ್ರತೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಚಾರವಾಗಿದೆ. ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಉಕ್ಕು ಉತ್ಪಾದನೆ, ರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳು, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಹಾಗೂ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಖನಿಜಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿವೆ.
ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಅಗತ್ಯ ಖನಿಜಗಳ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಭಾರತ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಫಲವಾದರೆ, ಆಮದುಗಳ ಮೇಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಅವಲಂಬನೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಖನಿಜ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಏಕರೂಪ, ಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆ ಸ್ನೇಹಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿದೆ.
35 ವರ್ಷಗಳ ಕಾನೂನು ವಿವಾದಕ್ಕೆ ತೆರೆ
ಭಾರತದ ಖನಿಜ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸುಮಾರು 35 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕಾನೂನು ವಿವಾದದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿತ್ತು. 1957ರ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆ (MMDR Act) ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಖನಿಜ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ಖನಿಜ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.
ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಖನಿಜ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಆದರೆ ಖನಿಜ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಅಥವಾ ಸಂಸತ್ತು ಆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಬಹುದು. ಈ ಮಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ 1957ರ MMDR ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ವಿಭಿನ್ನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ದೊರೆತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಹೋರಾಟಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ವಿಭಿನ್ನ ತೀರ್ಪುಗಳು
1989ರಲ್ಲಿ India Cements Ltd. v. State of Tamil Nadu ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಏಳು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠವು ರಾಯಲ್ಟಿಯನ್ನು ತೆರಿಗೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ರಾಜ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿತ್ತು.
ಆದರೆ 2004ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸಂವಿಧಾನ ಪೀಠವು ವಿಭಿನ್ನ ನಿಲುವು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಐವರು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಪೀಠವು 1989ರ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿನ “ರಾಯಲ್ಟಿ ಒಂದು ತೆರಿಗೆ” ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ, ಅದು ಟೈಪೋಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ದೋಷವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು. ರಾಯಲ್ಟಿ ತೆರಿಗೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಒಪ್ಪಂದಾತ್ಮಕ ಪಾವತಿ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿತು. ಖನಿಜ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಾಜ್ಯಗಳು ಭೂ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.
2024ರಲ್ಲಿ Mineral Area Development Authority v. SAIL ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ತಂದಿತು. ರಾಯಲ್ಟಿ ತೆರಿಗೆಯಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಖನಿಜ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಖನಿಜಯುಕ್ತ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ ಎಂದು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿತು.
2026ರ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಉದ್ದೇಶವೇನು?
ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ 2026ರ ಆಗಸ್ಟ್ 12ರಂದು ಮತ್ತು ಮರುದಿನ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕಾರಗೊಂಡ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ನಿಯಂತ್ರಣ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ–2026 ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಗುರುತಿಸಿರುವ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ, ಖನಿಜ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಖನಿಜಯುಕ್ತ ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ರಾಜ್ಯ ತೆರಿಗೆ, ಸೆಸ್ ಮತ್ತು ಲೆವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಕಾನೂನು ಮಿತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ.
ಒಂದು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕಂಪನಿಯು, ಖನಿಜ ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಭಿನ್ನ ತೆರಿಗೆ ಹೊರೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬಾರದು ಎಂಬುದು ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಲೆವಿಗಳಿಂದ ಖನಿಜಗಳ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಅಸಮತೋಲನಗೊಳ್ಳದಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ಏಕರೂಪ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಇದಾಗಿದೆ.
ಖನಿಜಯುಕ್ತ ಭೂಮಿಗೂ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಸ್ತರಣೆ
2024ರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಖನಿಜ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆಯ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಖನಿಜ ತೆರಿಗೆಗೆ ವಿಧಿಸಿರುವ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಖನಿಜಯುಕ್ತ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆ ಅಥವಾ ಸೆಸ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಳಿದಿತ್ತು.
ಹೊಸ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಖನಿಜ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಖನಿಜಯುಕ್ತ ಭೂಮಿ ಎರಡನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ತರುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ತೆರಿಗೆ ಅಥವಾ ಸೆಸ್‌ಗೆ ಬೇರೆ ಹೆಸರು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಏಕೆ ಮಹತ್ವ?
ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕಂಪನಿಗೆ ಇಂದು ಎಷ್ಟು ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ಅಥವಾ ಲೆವಿ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದೂ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಯೋಜನೆ ಆರಂಭವಾದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಹಿಂದಿನ ಅವಧಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ತೆರಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಬಂದರೆ, ಅದು ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ 2024ರ ತೀರ್ಪಿನ ನಂತರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ 2004 ಮತ್ತು 2005ರಿಂದ ಹಿಂದಿನ ಅವಧಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಖನಿಜ ಸಂಬಂಧಿತ ತೆರಿಗೆ ಬಾಕಿಗಳನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ದೊರಕಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಎದುರಾಗುವ ಆತಂಕ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು.
Also Read>> ಚಾಂಪಿಯನ್ ಯಾರು? ಇಂದು-ನಾಳೆ ‘ಸ ರಿ ಗ ಮ ಪ ಲಿಟಲ್ ಚಾಂಪ್ಸ್’ ಮಹಾ ಫೈನಲ್
2026ರ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹೊಸ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ಮೊದಲು ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೆಲವು ಪಾವತಿಯಾಗದ ಅಥವಾ ವಸೂಲಾಗದ ರಾಜ್ಯ ಲೆವಿಗಳನ್ನು ಅಮಾನ್ಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈಗಾಗಲೇ ಪಾವತಿಯಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ವಸೂಲಾಗಿರುವ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಇದು ಹಳೆಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ತೆರೆಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ, ಭವಿಷ್ಯದ ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಿರತೆ ನೀಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ.
ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿ... ತಿದ್ದುಪಡಿ ಈಗಿರುವ ರಾಯಲ್ಟಿ ಮತ್ತು ಹರಾಜು ಪ್ರೀಮಿಯಂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಜ್ಯಗಳು ಈ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಗಳ ಮೂಲಕ ಖನಿಜ ಆದಾಯ ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಿವೆ. ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ರಾಜ್ಯ ತೆರಿಗೆ, ಸೆಸ್ ಮತ್ತು ಲೆವಿಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ.
ತೆರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಿಂದ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ
ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಾನುಮಾನ ಮಾಡಬಹುದಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಅಂದಾಜಿಸಬಹುದು. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರವು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ತೆರಿಗೆ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಹೊಸ ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಹುದು.
ವಿಭಿನ್ನ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ತೆರಿಗೆ, ಸೆಸ್ ಮತ್ತು ಲೆವಿಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿದರೆ ಖನಿಜ ಹೊರತೆಗೆಯುವ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ದೇಶೀಯ ಖನಿಜ ಉತ್ಪಾದನೆ ದುಬಾರಿಯಾಗಿ, ಆಮದುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕಡಿಮೆ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಬಹುದು.
ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಖನಿಜಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬಹಳ ವಿಭಿನ್ನ ತೆರಿಗೆ ಹೊರೆಯಿದ್ದರೆ ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿಭಜನೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ. ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಗಣಿಯಿರುವ ರಾಜ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಖನಿಜ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಆರ್ಥಿಕತೆ ನಿರ್ಧಾರವಾಗದಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿರತೆ ತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.
ಲಿಥಿಯಂ, ಕೋಬಾಲ್ಟ್ ಸೇರಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೇಡಿಕೆ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳು, ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಲಿಥಿಯಂ, ಕೋಬಾಲ್ಟ್, ನಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಭೂ ಖನಿಜಗಳ ಬೇಡಿಕೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.
ದೇಶೀಯ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ತೆರಿಗೆ ಹಾಗೂ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಡ್ಡಿಯಾದರೆ, ಭಾರತ ವಿದೇಶಿ ಖನಿಜ ಪೂರೈಕೆ ಮೇಲೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಅವಲಂಬಿತವಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.
ಭಾರತದ ಬಳಿ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದಾದ ಖನಿಜಗಳಿಗೂ ಆಮದುಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಖನಿಜ ಭದ್ರತೆ ನೇರವಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ–ರಾಜ್ಯ ಅಧಿಕಾರದ ಸಮತೋಲನ
ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಧಿಕಾರದ ಸಮತೋಲನದ ಕುರಿತು ಪ್ರಮುಖ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರವಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವುದರಿಂದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಟೀಕಾಕಾರರ ವಾದವಾಗಿದೆ.
ಇದಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ವಾದವೆಂದರೆ, ಖನಿಜ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ತೆರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರ ಸಂಸತ್ತಿಗಿದೆ ಎಂಬುದು.
ಇದು ಕೇವಲ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಆದಾಯ ಹಂಚಿಕೆಯ ವಿವಾದವಲ್ಲ. ಸಂವಿಧಾನವು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಖನಿಜ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದರೆ, ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಸತ್ತು ವಿಧಿಸುವ ಮಿತಿಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು ತೆರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
2026ರ ಸುಧಾರಣೆಯು ಇದೇ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಏಕರೂಪವಾದ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ.
ರಾಜ್ಯಗಳ ಆದಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ
ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಈಗಿರುವ ರಾಯಲ್ಟಿ ಮತ್ತು ಹರಾಜು ಪ್ರೀಮಿಯಂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಜ್ಯಗಳು ರಾಯಲ್ಟಿ, ಹರಾಜು ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಮತ್ತು ಇತರ ಶಾಸನಬದ್ಧ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಖನಿಜ ಸಂಬಂಧಿತ ಆದಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಿವೆ.
ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿ ರಾಜ್ಯಗಳು ವಿಧಿಸುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತೆರಿಗೆ, ಸೆಸ್ ಮತ್ತು ಲೆವಿಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಕೇವಲ “ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ರಾಜ್ಯಗಳ ಆದಾಯದ ಈಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ತರುವುದೇ ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
2015ರಿಂದ ನಿರಂತರ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಸುಧಾರಣೆ
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 2015ರಿಂದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹರಾಜು ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಖನಿಜ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ವೇಗದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
2023 ಮತ್ತು 2025ರ MMDR ಸುಧಾರಣೆಗಳು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಖನಿಜಗಳ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಹಾಗೂ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿವೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗ್ಯಾರಂಟಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್ ಶ್ಯೂರಿಟಿ ಬಾಂಡ್‌ಗಳ ಬಳಕೆ, ಗಣಿಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುವ ಹೊಸ ಹರಾಜು ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹರಾಜುಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ವಿಶಾಲ ಸುಧಾರಣಾ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯ ಭಾಗವಾಗಿವೆ.
ಕೋಕಿಂಗ್ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿಗೂ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮಹತ್ವ
ಭಾರತದ ಉಕ್ಕು ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಕೋಕಿಂಗ್ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಖನಿಜವಾಗಿ ಅಧಿಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದು ಭಾರತದ ಖನಿಜ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಖನಿಜ ನೀತಿಯು ಇನ್ನು ಕೇವಲ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಪೂರೈಕೆ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿಕಟವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
MMDR Act : ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಖನಿಜ ಭದ್ರತೆ ಪ್ರಮುಖ
ಭಾರತದ ಒಟ್ಟಾರೆ ನೀತಿ ದಿಕ್ಕು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ — ಖನಿಜ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ಗಣಿಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ತರುವುದು, ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು.
2026ರ MMDR ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಈ ದೊಡ್ಡ ಗುರಿಯತ್ತದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಭೂಗರ್ಭದಲ್ಲೇ ಹೊಂದಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟ, ಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ನೀತಿಯ ಮೂಲಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದೇ ಭಾರತದ ನಿಜವಾದ ಖನಿಜ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಿದೆ.
ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ ಮತ್ತು ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ–2047 ಗುರಿಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ದೇಶಕ್ಕೆ ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಭದ್ರತೆ ಈಗ ಕೇವಲ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸುಧಾರಣೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಭದ್ರತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ.
ಸುದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಜಾಹೀರಾತಿಗಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ: Whatsapp: 9008761663, 9481252093 – info@kalpa.news 
